શું તમે જાણો છો કાયદા મુજબ દરેક નાગરિક યુનિફોર્મ વગરનો પોલીસ અધિકારી છે.

ભારતીય ફોજદારી પ્રક્રિયા સંહિતા મુજબ દરેક વ્યક્તિ એ પોલીસ અધિકારી છે, જાણો વિગતવાર.

દરેક વ્યક્તિ એ પોલીસ અધિકારી છે,અને જાણો ઇન્ડિયન ફોજદારીની કલમ, ઇન્ડિયન પેનલ કોડની અમુક કલમો વિશે.

દરેક નાગરિક યુનિફોર્મ વગરનો પોલીસ અધિકારી છે અને દરેક પોલીસ એ અધિકારી યુનિફોર્મમાં સામાન્ય નાગરિક છે. દરેક નાગરિકને પોલીસ અધિકારીની સત્તા આપવામાં આવી છે કે સમાજમાં શાંતિ અને વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવા માટે અને એક સામાન્ય નાગરિક સમાજમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની જાળવણીમાં ઘણો ફાળો આપી શકે છે. ભારતીય ફોજદારી પ્રક્રિયા સંહિતાની કલમ ૪૩ મુજબ ધરપકડ કરવાની સત્તા સામાન્ય નાગરિકને જો તે તેની હાજરીમાં જાણી શકાય તેવો અને બિનજામીનપાત્ર ગુનો કરવામાં આવે છે તો….કલમ ૪૩ મુજબ

૧) કોઈપણ ખાનગી વ્યક્તિ કોઈપણ વ્યક્તિની ધરપકડ કરી શકે છે જે તેની હાજરીમાં બિનજામીનપાત્ર અને જાણી શકાય એવો ગુનો કરે છે, અથવા કોઈપણ ઘોષિત ગુનેગાર છે, અને, પોલીસ ઓફિસર બિનજરૂરી વિલંબ કર્યા વિના,તેનું કારણ બનશે તો કોઈ પણ વ્યક્તિ પકડી પાડશે અથવા, પોલીસ અધિકારીની ગેરહાજરીમાં, આવી વ્યક્તિને નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં કસ્ટડીમાં લઈ જાઓ પડશે.

૨) જો એવું રિજન હોય કે આવી વ્યક્તિ કલમ ૪૧ ની જોગવાઈઓ હેઠળ આવે છે, તો પોલીસ અધિકારી તેની ફરી ધરપકડ કરશે.

(3) જો એવું કોઈ કારણ હોય કે તેણે મર્યાદા બહારનો ગુનો કર્યો છે, અને તે માંગણીનો ઇનકાર કરે છે તો તેણે પોલીસ અધિકારીની ને તેનું નામ અને રહેઠાણ આપવું, અથવા એવું નામ અથવા રહેઠાણ આપવું કે જે અધિકારી પાસે માનવાનું સાચું કારણ હોય. તેની સાથે કલમ ૪૨ ની જોગવાઈઓ હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે; પરંતુ જો તેણે કોઈ ગુનો કર્યો હોય એવું માનવા માટે પૂરતું કારણ ન હોય તો તરત જ છૂટી જશે.

પોલીસમાં સામાન્ય નાગરિકની જવાબદારીઓ અને ફરજો તે એક સામાન્ય વ્યક્તિ જવાબદારી છે કે તે અમુક કેસોમાં પોલીસને મદદ કરે તેમજ વિવિધ ગુનાઓ અંગે પોલીસને માહિતી અને સહકાર આપે.

કલમ ૩૭ ભારતીય ફોજદારી પ્રક્રિયા સંહિતાની સામાન્ય નાગરિકને પોલીસ અને ન્યાયાધીશ ને મદદ કરવાની ફરજ આપે છે:

દરેક વ્યક્તિ ન્યાયાધીશ અથવા પોલીસ અધિકારીને મદદ કરવા માટે બંધાયેલ વ્યાજબી રીતે માંગ કરે છે

(a) અન્ય કોઇપણ વ્યક્તિ કે જેમને આવા ન્યાયાધીશ અથવા પોલીસ અધિકારી ધરપકડ કરવા માટે અધિકૃત છે તેમને લેવા અથવા ધરપકડ માં; અથવા

(b) શાંતિના ભંગને રોકવા અથવા દબાવવા માટે; અથવા

(c) કોઈપણ રેલ્વે, નહેર, ટેલિગ્રાફ અથવા જાહેર મિલકત માટે નુકશાન કરવાનો પ્રયાસ કરેલ કોઈપણ ઈજાના નિવારણમાં.

કલમ ૩૯ ભારતીય ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતાની ગણતરી કરી અમુક પ્રકારની માહિતીની સામાન્ય વ્યક્તિ પોલીસને આપે છે –

દરેક વ્યક્તિ કમિશનથી વાફેક છે તેમજ અન્ય વ્યક્તિ ઈરાદાથી વાકેફ છે, કોઈ ગુનો નીચેની કલમો હેઠળ સજાપાત્ર છે ,તો જાણીએ ઇન્ડિયન પેનલકોડ, (૧૮૬૦) –

  • કલમ ૧૨૧ થી ૧૨૬, બંને સમાવિષ્ટ અને કલમ 130 (એટલે ​​કે, આ કોડના અધ્યાય VI માં ઉલ્લેખિત રાજ્ય સામેના ગુનાઓ માટે);
  • કલમ ૧૪૩,૧૪૪,૧૪૫,૧૪૭ અને ૧૪૮ (એટલે ​​કે, આ કોડના પ્રકરણ VIII માં ઉલ્લેખિત જાહેર શાંતિ સામેના ગુનાઓ માટે);
  • ગેરકાયદે પ્રસન્નતાને લગતા ગુનાઓ માટે
  • કલમ ૨૭૨ થી ૨૭૮, બંને સમાવિષ્ટ (એટલે ​​કે, ખોરાક અને દવાઓની ભેળસેળ સંબંધિત ગુનાઓ, વગેરે માટે),
  • કલમ ૩૦૨, ૩૦૩ અને ૩૦૪ (એટલે ​​કે, જીવનને અસર કરતા ગુનાઓ માટે),
  • કલમ ૩૮૨ (એટલે ​​કે, ચોરીના ગુનામાં મૃત્યુ, દુઃખ અથવા સંયમ માટે કરવામાં આવેલી તૈયારી પછી ચોરીનો ગુનો);
  • કલમ ૩૯૨ થી ૩૯૯, બંને સમાવિષ્ટ અને કલમ ૪૦૨ (એટલે ​​કે, લૂંટ અને સમૂહ લૂંટના ગુનાઓ);
  • કલમ ૪૦૯ (એટલે ​​કે, જાહેર સેવક દ્વારા વિશ્વાસની ગુનાહિત ભંગ સંબંધિત ગુનો, વગેરે),
  • કલમ ૪૩૧ થી ૪૩૯, બંને સમાવિષ્ટ (એટલે ​​કે, મિલકત સામે દુષ્કર્મના ગુનાઓ માટે),
  • કલમ ૪૪૯ અને ૪૫૦ (એટલે ​​કે, ઘરના અતિક્રમણના ગુના માટે),
  • કલમ ૪૫૬ થી ૪૬૦, બંને સમાવિષ્ટ (એટલે ​​કે, ઘરમાં ગુનાહિત પ્રવેશ), અને
  • કલમ ૪૮૯A થી ૪૮૯E, બંને સમાવિષ્ટ (એટલે ​​કે, ચલણી નોટો અને બેંક નોટો સંબંધિત ગુનાઓ માટે),

કોઈપણની ગેરહાજરીમાં યોગ્ય બહાનાઓ, સાબિત કરવાનો બોજ,સામાન્ય નાગરિકને પાસે હોય છે, અને જાગૃત બનીને તરત જ નજીકના ન્યાયાધીશ અથવા પોલીસ અધિકારીને આવા કમિશન અથવા જુઠા ઇરાદાની માહિતી આપો.

તેથી,જો આપને આ લેખ પસંદ આવ્યો હોય તો કોમેન્ટ અને શેર કરી અન્ય લોકોને પણ જણાવો.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *