શું આપ પણ મોબાઈલથી દૂર નથી રહી શકતાં, તો તમને થઈ શકે છે નોમોફોબિયા. જાણો શું છે આ બીમારી.

શું આપ પણ મોબાઈલથી દૂર નથી રહી શકતાં ? તો તમને થઈ શકે છે નોમોફોબિયા નામની ગંભીર બીમારી,જાણો અહીં આ બીમારી વિશે.

મોર્ડન જમાનામાં ભાગ્યે જ કોઈ એવા વ્યક્તિ હશે જે સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ ન કરતો હોય. પરંતુ જો કોઈ વ્યક્તિની ફોન વગર થોડા સમય માટે હાલત ખરાબ થવા લાગે અથવા ફોનથી દૂર રહેવાના વિચારથી પરસેવો થવા લાગે, તો તે મગજના ગંભીર રોગની નિશાની બની શકે છે.

નિષ્ણાતો છેલ્લા કેટલાક સમયથી આ રોગ વિશે ચેતવણી આપી રહ્યા છે. નોંધપાત્ર વાત એ છે કે આજના સમયમાં આપણું જીવન સ્માર્ટફોન પર જ ટકે છે. ખાવા-પીવાની વાત કરવા કે માહિતી મેળવવાથી માંડીને આપણે મોબાઈલ પર નિર્ભર બની ગયા છીએ. આવી સ્થિતિમાં મોબાઈલ ફોન ન હોવાની ચિંતા થવી સ્વાભાવિક છે. પરંતુ નોમોફોબિયા નામની આ મગજની બીમારીમાં મોબાઈલ ફોન ન હોવાને કારણે તમને એટલી બધી સમસ્યાઓ થાય છે કે તમારું જીવન પણ પ્રભાવિત થવા લાગે છે. તો ચાલો જાણીએ આ લેખમાં કે નોમોફોબિયા શું છે?

નોમોફોબિયા શું છે? – મેડિકલ સાયન્સમાં, કોઈ વસ્તુથી સંબંધિત આવા ડર અથવા ચિંતાને ફોબિયા કહેવામાં આવે છે, જેના કારણે તમારા રોજિંદા જીવનમાં અવરોધ આવવા લાગે છે. Pubmed.gov પર પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલ મુજબ, નોમોફોબિયા ‘નો મોબાઈલ ફોન ફોબિયા’ નું ટૂંકું નામ છે. જે મોબાઇલ ફોનથી દૂર જવાની ચિંતા સાથે સંકળાયેલી મનોવૈજ્ઞાનિક સ્થિતિ વિશે જણાવે છે. નોમોફોબિયામાં, વ્યક્તિને મોબાઈલ ફોન ન હોવાને કારણે અથવા મોબાઈલ નેટવર્ક ખોવાઈ જવાથી અથવા મોબાઈલથી દૂર હોવાને કારણે ચિંતા, ભય વગેરેની તીવ્ર લાગણી થઈ શકે છે. તેના કારણે તેનું દૈનિક જીવન પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે અને તેને દૈનિક કાર્યો કરવામાં મુશ્કેલી અનુભવાય છે. જેમ કે ખોરાક લેવો, ખુશ રહેવું અથવા પૂરતી ઉંઘ લેવી. સરળ ભાષામાં આ મનોવૈજ્ઞાનિક સમસ્યાને ‘મોબાઇલ એડિક્શન’નું ગંભીર સ્વરૂપ પણ કહી શકાય.

નોમોફોબિયાના લક્ષણો – નોમોફોબિયા ડાયગ્નોસ્ટિક એન્ડ સ્ટેટિસ્ટિકલ મેન્યુઅલ ઓફ મેન્ટલ ડિસઓર્ડર્સ (DSM-5) ની નવી આવૃત્તિમાં સૂચિબદ્ધ નથી. કારણ કે, માનસિક નિષ્ણાતોએ હજુ આ સમસ્યાનો વિગતવાર અભ્યાસ કરવાનો છે. પરંતુ Pubmed પર પ્રકાશિત થયેલા અભ્યાસ મુજબ, ફોનથી દૂર જવાના ડરને કારણે આ માનસિક સમસ્યા નીચેના સંભવિત લક્ષણો તરફ દોરી શકે છે.

– શ્વાસની તકલીફ
– બેચેન બનવું
– પરસેવો આવવો
– ધ્રુજારી (કાંપવું)
– ગભરાટ
– અતિશય ધબકારા,
– ધ્યાન કેંદ્રિત ન થવુંવગેરે.

નોમોફોબિયાના જોખમી પરિબળો – ઉપર જણાવ્યા પ્રમાણે નોમોફોબિયાના લક્ષણો મોબાઈલ ફોનથી દૂર જવાના ડરથી જોઈ શકાય છે. પરંતુ તમે રોજિંદા જીવનમાં પણ ઓળખી શકો છો કે તમને નોમોફોબિયા માટે જોખમ છે કે નહીં. કારણ કે હેલ્થલાઈન મુજબ, નીચેની આદતો ધરાવતા લોકોને નોમોફોબિયા થવાનું જોખમ હોઈ શકે છે.

– શૌચાલય અથવા સ્નાન કરતી વખતે દરેક સમયે તમારી સાથે મોબાઇલ ફોન રાખવો
– દર બે મિનિટે મોબાઈલ ફોન ચેક કરીને જોવું કે કોઈ સૂચના છે કે નહીં
– દિવસના લાંબા સમય સુધી સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ
– મોબાઇલ ફોન વિના અસહાય અનુભવો
– પરિવાર કે જીવનસાથી સાથે હોય ત્યારે પણ હંમેશા ફોનનો ઉપયોગ કરો
– ચાર્જ કરતી વખતે મોબાઇલ ફોનનો ઉપયોગ કરવો વગેરે

નોમોફોબિયાને કારણે થતાં અન્ય રોગો-

– કરોડરજ્જુનું વળાંક
– ઊંઘમાં મુશ્કેલી
– કમ્પ્યુટર વિઝન સિન્ડ્રોમ
– લખાણ ગરદન
– ફેફસાની ક્ષમતામાં ઘટાડો
– હતાશા, વગેરે.

નોમોફોબિયા અથવા મોબાઇલ વ્યસનને કેવી રીતે અટકાવવું?

– રાત્રે સૂતા પહેલા ઓછામાં ઓછો ૧ કલાક પહેલા મોબાઈલ, લેપટોપ છોડી દો.
– સૂતી વખતે મોબાઈલ દૂર રાખો.
– પરિવાર કે જીવનસાથી સાથે મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ કરશો નહીં.
– ૨-૩ મહિના પછી, તમારી જાતને ૭ દિવસ માટે સોશિયલ મીડિયાથી દૂર રાખો.
– દિવસમાં માત્ર એક જ વાર મોબાઈલ ચાર્જ કરવાનું લક્ષ્ય બનાવો.
– તમે જેના પર ઘણો સમય પસાર કરો છો તે એપ્સને ડિલીટ કરો.
– મોબાઈલ ફોનને ઘરે થોડો સમય માટે છોડી દો અને બહાર બજારમાં હરવા ફરવા જાવ વગેરે.
– અન્ય બાબતોનું ધ્યાન રાખો.

તેથી,જો આ માહિતી પસંદ આવી હોય તો કોમેન્ટ અને શેર કરી તમારા મિત્રોને પણ જણાવો.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *