શું તમે શેરબજારમાં રોકાણ કરો છો ? તો T+1 સિસ્ટમ વિષે જરૂર જાણો, સેટલમેન્ટ સાયકલ અને T+૧ અને તેના ફાયદા વિષે સંપૂર્ણ માહિતી.

શેરબજારમાં રોકાણકરો માટે T+૧ સિસ્ટમ લાગુ થશે, સેટલમેન્ટ સાયકલ શું છે? તેમજ T+૧ અને તેના ફાયદા શું છે?,જાણો અહીં સંપૂર્ણ માહિતી.

શેરબજારમાં રોકાણકારો માટે શેરના સેટલમેન્ટનો નવો નિયમ આવી રહ્યો છે. દેશના તમામ મોટા સ્ટોક એક્સચેન્જો અને અન્ય માર્કેટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંસ્થાઓએ સોમવારે શેરના સેટલમેન્ટની T + ૧ સિસ્ટમની જાહેરાત કરી હતી. તમામ એક્સચેન્જો અને સંસ્થાઓએ કહ્યું કે તેઓએ શેરના સેટલમેન્ટની T + ૧ સિસ્ટમ માટે બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કરી છે.

નવો નિયમ ૨૫ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨ થી તબક્કાવાર લાગુ કરવામાં આવશે. શેરબજારમાં રોકાણકારોએ ધ્યાન રાખવાની જરૂર છે, કારણકે માર્કેટ રેગ્યુલેટર સેબીએ શેરની ખરીદી અને વેચાણની પતાવટ માટે વૈકલ્પિક ધોરણે ‘T+૧’ ( ટ્રેડ એન્ડ નેક્સ્ટ ડે ) ની નવી સિસ્ટમ રજૂ કરી છે જેનો હેતુ માર્કેટમાં ખરીદી અને વેચાણ વધારવાનો છે. હાલમાં સ્થાનિક સ્ટોક એક્સચેન્જો પર સોદા બંધ કરવામાં ટ્રેડિંગ ડે પછી બે કામકાજના દિવસો (T+૨) લાગે છે.

સેટલમેન્ટ સાયકલ શું છે – શેરબજારમાં વ્યવહારોની વ્યવસ્થા બેંક કે અન્ય જગ્યાએથી અલગ હોય છે.બેંક અથવા અન્ય પેમેન્ટ સિસ્ટમમાંથી ટ્રાન્સફર અથવા ટ્રાન્ઝેક્શન થતાંની સાથે જ પૈસા તમારા ખાતામાં પહોંચી જાય છે.પરંતુ શેરબજારમાં આવું થતું નથી.હાલમાં સ્ટોક માર્કેટ T+2 સેટલમેન્ટ સાયકલ પર કામ કરે છે.

આનો અર્થ એ છે કે જો તમે આજે કોઈ શેર ખરીદો છો,તો તે શેર ખરેખર તમારા ડીમેટ ખાતામાં ટ્રેડ ડે ‘T’ દિવસના ત્રીજા દિવસે એટલે કે T+2 પછીના બે દિવસ પછી પહોંચે છે.તેવી જ રીતે,જો તમે કોઈ શેર વેચો છો,તો તેના પૈસા ત્રીજા દિવસે ખાતામાં પહોંચી જાય છે.આને સમાધાન અથવા સમાધાન ચક્ર કહેવામાં આવે છે.

T+૧ સેટલમેન્ટ સાઇકલ – વાસ્તવમાં,અગાઉ આ વ્યવસ્થા ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૨ થી અમલમાં મૂકવાની યોજના હતી,પરંતુ હવે બજાર નિયમનકાર સેબીએ તેની સમયમર્યાદા લંબાવી છે.અને આ સિસ્ટમ ૨૫ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨ થી લાગુ કરવામાં આવશે.હાલમાં,સ્થાનિક સ્ટોક એક્સચેન્જોમાં ટ્રેડિંગ પૂર્ણ થવામાં ટ્રેડિંગ ડે પછી બે કામકાજના દિવસો ( T+૨ ) લાગે છે.આ વ્યવસ્થાનો હેતુ બજારમાં ખરીદ-વેચાણ વધારવાનો છે.

T+૧ સેટલમેન્ટના ફાયદા – T+1 સેટલમેન્ટ સિસ્ટમના અમલીકરણથી વેપારીઓ,રોકાણકારોને ઘણી રાહત મળશે. તેનું કારણ એ છે કે જો કોઈ આજે શેર ખરીદે છે,તો શેર તેના ડીમેટ ખાતામાં બીજા દિવસે એટલે કે એક દિવસ પછી પહોંચશે. તેવી જ રીતે,જો કોઈ આજે શેર વેચે છે,તો આવતીકાલ સુધીમાં તેના ખાતામાં પૈસા પહોંચી જશે.

આવા ઝડપી સેટલમેન્ટ સાયકલથી શેર ટ્રેડિંગનું પ્રમાણ વધશે,કારણ કે લોકોને ઝડપી નાણાં મળશે જે તેઓ નવા શેરમાં રોકાણ કરવા સક્ષમ બનશે. તેનાથી ઝડપી સમાધાન થશે અને એક્સચેન્જોની કાર્યક્ષમતામાં વધારો થશે.

આ નવી સિસ્ટમ ૧૦૦ કંપનીઓના શેરમાં લાગુ થશે.

નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ,T + ૧ સિસ્ટમ તબક્કાવાર રીતે ૨૫ ફેબ્રુઆરીથી લાગુ કરવામાં આવશે. પ્રથમ તબક્કામાં, માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન અનુસાર , આ સિસ્ટમ સૌથી ઓછી ૧૦૦ કંપનીઓના શેરમાં લાગુ થશે. પછી માર્ચ ૨૦૨૨ થી આ સિસ્ટમમાં ૫૦૦ વધુ સ્ટોક લાવવામાં આવશે. તમામ માર્કેટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સ (MII) એ સાથે મળીને આ નિર્ણય લીધો છે. આ MII માં સ્ટોક એક્સચેન્જ, ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન અને ડિપોઝિટરીઝ સમાવેશ થાય છે.

તેથી,જો તમને આ માહિતી પસંદ આવી હોય તો કોમેન્ટ અને શેર કરી તમારા મિત્રોને પણ જણાવો.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *